Visie op mens en maatschappij

Laatst gewijzigd: 20/12/2016

Wie ben ik, wat doen wij hier? Wat is de zin van het leven?

Iedere jongere stelt zich zelf die vragen. Het zijn ingewikkelde, maar geen domme vragen, zeker niet in een tijd van crises waarin sommigen sarcastisch en anderen cynisch worden. Sommige politici (Trump, Wilders, e.d.) spelen in op wrok en teleurstelling (deels reëel) maar dan voor hun eigen machtspolitiek, soms met een nationalistisch en benauwend zwart of bruin randje. Leidende politici en instellingen kijken bedremmeld toe hoe vormen van ‘populisme’ om zich heen grijpen, hoe wantrouwen in politici en intellectuelen opgeld doet, maar zij gaan te weinig in op reële zorgen van mensen die het in deze wereld niet of maar nauwelijks redden en zij verzuimen om met sterk en aansprekend nieuw beleid te komen. I.p.v. mee te gaan in, en te focussen op angst (voor verlies van welvaart, voor immigratie, voor ‘de anderen’, ‘de economie’, enz.) doet men er beter aan te focussen op wat wij willen, het behoud van onze wereld (milieu), op waar onze perspectieven liggen en welke ruimte wij aan anderen bieden, en dan niet alleen in woorden maar ook in daden. Er is een overmaat aan negatieve berichten in de media,  weer deels reëel, maar ook opgeklopt omdat slecht nieuws verkoopt. Toch heb en houd ik idealen: sommige nabij, sommige veraf, maar altijd richtlijn in mijn alledaagse handelen en werk. Ik blijf nieuwsgierig naar nieuwe ontwikkelingen en probeer koers te houden.

a             Een ander financieel systeem waarin je geen geld met geld kunt verdienen, maar alleen door de vruchten van je reële werk.

b.            Gemeenschappelijke Bijdragen (bij wet) nemen de plaats in van Belastingen (het woord ‘belasting’ alleen al roept ontwijking op). Wie niet bijdraagt plaatst zich dus buiten de gemeenschap. De ‘markt’ vraagt in ieder geval om begrenzing en matiging. Als de opeenhoping van geld bij weinigen iets duidelijk maakt is het wel dat de markt als ‘onzichtbare hand’ zijn hand heeft overspeeld. Hebzucht als centrale drijfveer verdrijft de negatieve gevolgen van ons handelen buiten ons zicht (denk aan milieu en onderlinge samenhang).  In mijn visie maakt hebzucht plaats voor zinnige en betekenisvolle bezigheden. De overheid (door allen gecontroleerd) is de enige die geld (als ruilmiddel of spaarmiddel) kan creëren. Investeren met geleend geld (een collectief belang) kan mits de risico’s kunnen worden verzekerd (in plaats van leiden tot extra rente).

c.            Een basiskomen voor iedereen met daarnaast matiging van inkomensverschillen. Werk dat niemand wil maar toch moet gebeuren wordt beter beloond dan schuiven met papieren of virtueel geld. (Misschien moeten we bij minder aantrekkelijk maar noodzakelijk werk denken aan maatschappelijke dienstplicht, maar dan voor iedereen). Het is werkelijk van de gekke dat er alleen al in Nederland 200.000 mensen meer dan 1 miljoen bezitten, terwijl in de buitenringen van de grote steden en elders grote delen van de bevolking moeite hebben om de eindjes aan elkaar te knopen. Hebben de rijken inkomen naar verdienste? Ik dacht het niet… Opvoeding, zorg en onderwijs (de volgende generatie!) zijn even belangrijk als bouwen, vervoeren, iets maken, uitvinden, administreren of leiding geven.

d.            Productie wordt georiënteerd op duurzame zinnige producten waar vraag naar is i.p.v. waar vraag naar wordt gecreëerd. Waar mogelijk circulaire economie en repareerbare spullen met vervangbare onderdelen.

e.            Uitwisseling van informatie, ervaringen en eventueel daaruit volgende globalisering van gedeelde waarden komt i.p.v. globalisering van handel, belastingontduiking, winst en geldstromen.

f.            Perspectief op zinvolle bevrediging in de reële wereld i.p.v. verslaving aan de virtuele wereld (games, gokken, etc.). Ieders ervaringen hoeven allemaal niet meteen fantástisch, dat zijn ze immers niet, het woord wordt sleets. Meer nadruk op trial-and-error, fouten maken, en dáárvan leren (anders zijn fouten voor niets geweest, en dát is pas zonde). Een pilsje na een dag hard en zinnig werk smaakt een stuk beter dan na een dag balen. Verslaving (aan whatever) vreet tijd, geld en energie weg die beter aan iets zinvols plezierigs kan worden besteed.

f.             Consumptie naar reële behoefte, i.p.v. opgejaagd door steeds maar weer nieuw, nieuw, nieuw.

g.            Onderdak voor politieke vluchtelingen die niet terug kunnen naar hun land van herkomst. Geen verblijf voor migranten die de fysieke en culturele opvangcapaciteit van een land te boven gaan. (Dat ligt niet vast, maar moet wel worden meegenomen). Ik zie liever een gerichte stimulans van de voorwaarden in de landen waar migranten vandaan komen (economische, politieke en andere voorwaarden zonder een belerende aanpak). Lastig, maar het is niet anders.

h.         Elkaar groeten Heel simpel, maar basic. Respect, ongeacht ras, sekse, religie, cultuur, afkomst, intelligentie. Rekening houden met elkaar; dat houdt soms ook in grenzen stellen. Contact en samenwerking neemt veel wantrouwen weg. Conflicten zijn er, maar hoeven niet perse te escaleren, kunnen juist tot betere oplossingen leiden.

Crises (financieel systeem, politiek, volksverhuizingen, werkgelegenheid, milieu)

Het zijn de aankondigingen van broodnodige veranderingen. Het oude is bekend maar werkt niet meer, het nieuwe is er nog niet, moet worden gecreëerd. Dit kan destructief of constructief verlopen. Wrok volgt vaak na dromen die in diggelen zijn gegaan. Cynisme staat vaak voor teleurgesteld zijn in heftige idealen in de adolescentie en vroege volwassenheid. Die idealen zijn daarna losgelaten. Beter is ze te concretiseren, al is het maar gedeeltelijk en voorzien van proporties in tijd en ruimte. Alle culturen hebben zich altijd met die vragen bezig gehouden. ‘De ideale man bestaat niet, maar hoed u voor mannen zonder idealen’. (Mijn bijdrage aan ‘De ideale man. Waar is hij… Wie is hij…Waar blijft hij… Anja Sijben (red.) en vele anderen. (2014 Anja Sijben ISBN 978-94-6228-545-3). Zie ook pagina literatuur. Nieuwe opvattingen over mannelijkheid, waargemaakt in alledaags handelen, zijn broodnodig.

Wij hebben het over menselijke verhoudingen, arbeidsplaatsen, relaties, technische mogelijkheden, producten en modes, hier in het sterk geïndividualiseerde westen, maar ook elders. Vooral jongeren zijn hierin op zoek naar eigen identiteit, verbinding met elkaar en met de wereld en naar nieuwe antwoorden (reëel en ook virtueel in de social media). Voor iedere jongere pakt dit antwoord weer anders uit, ieder maakt z’n eigen antwoord en bouwt daaruit zijn identiteit op.

De zin van het leven is ook het leven zelf (ieder plantje, diertje, organisme is op léven gericht)

Het gaat er om

  1. Te overleven: onszelf, de menselijke soort en wereld in stand te houden (eten, drinken, dak boven je hoofd, huishouden, milieu, voor velen ook: je voortplanten, je (klein)kinderen doen leven in een leefbare wereld).
  2. Ons met anderen te verbinden (wij zijn in essentie sociale wezens, hebben elkaar nodig en hebben elkaar veel te bieden)
  3. Ons zelf te ontwikkelen door te leren (van anderen maar ook van onszelf: we maken fouten, laten we daar alstjeblieft van leren anders waren ze er voor niets, zo werkt immers de evolutie)
  4. Iets bij te dragen (eten, drinken, zinnige producten of diensten, mooie dingen maken, inzichten, steun aan anderen, nieuwe generaties op de wereld zetten)
  5. en door alles heen vooral ook te genieten.

Hoe je dat deed en doet, dat is je identiteit (in je eigen ogen, maar ook in die van anderen). Alle vijf punten hangen met elkaar samen, botsen op en overlappen elkaar, lopen door elkaar heen; dan weer ligt het accent hier, dan weer daar. Ieder zoekt daarin zijn of haar eigen weg. Met name autonomie (eigen overleving, controle en plezier) en solidariteit, samenwerking/verbinding met anderen (zorg voor collectieve voorzieningen en gezamenlijke doelen) staan nogal eens op gespannen voet met elkaar. Het gaat natuurlijk om een balans tussen beiden.

 

Reageren of contact opnemen

Indien u wilt reageren op dit bericht, kan dat in het reactieformulier hieronder.

Indien u contact met mij wilt opnemen, kan dit met het contactformulier.