Visie

Laatst gewijzigd: 03/04/2017

Wie ben ik, wat doen wij hier? Wat is de zin van het leven? Iedere jongere stelt zich zelf die vragen. Het zijn ingewikkelde, maar geen domme vragen, zeker niet in een tijd van crises waarin sommigen sarcastisch en anderen cynisch worden. Sommige politici spelen in op wrok en teleurstelling voor hun eigen machtspolitiek, soms met een nationalistisch en benauwend zwart of bruin randje. Leidende politici en instellingen kijken bedremmeld toe hoe populisme om zich heen grijpt, velen gaan niet in op reële zorgen van mensen die het in deze wereld niet of maar nauwelijks redden en verzuimen met sterk en aansprekend nieuw beleid te komen.
Crises zijn aankondiging van broodnodige veranderingen. Het oude is bekend maar werkt niet meer, het nieuwe is er nog niet, moet worden gecreëerd. Dit kan destructief of constructief verlopen. Cynisme staat vaak voor teleurgesteld zijn in heftige idealen in de adolescentie en vroege volwassenheid. Die idealen zijn daarna losgelaten i.p.v. concreet gemaakt, al is het maar gedeeltelijk en van proporties in tijd en ruimte voorzien. Alle culturen hebben zich altijd met die vragen bezig gehouden. ‘De ideale man bestaat niet, maar hoed me voor mannen zonder idealen’. (Mijn bijdrage aan ‘De ideale man. Waar is hij… Wie is hij…Waar blijft hij… Anja Sijben (red.) en vele anderen. (2014 Anja Sijben ISBN 978-94-6228-545-3). Zie ook pagina literatuur. Nieuwe opvattingen over mannelijkheid, waargemaakt in alledaags handelen, zijn broodnodig.

Wij hebben het over menselijke verhoudingen, arbeidsplaatsen, relaties, technische mogelijkheden, producten en modes, hier in het sterk geïndividualiseerde westen, maar ook elders. Vooral jongeren zijn hierin op zoek naar eigen identiteit, verbinding met elkaar en met de wereld en naar nieuwe antwoorden (reëel en ook virtueel in de social media). Voor iedere jongere pakt dit antwoord weer anders uit, ieder maakt z’n eigen antwoord en bouwt daaruit zijn identiteit op.

Het gaat er om
1. te overleven: onszelf en de menselijke soort en wereld in stand te houden (eten, drinken, dak boven je hoofd, huishouden, milieu, voor velen ook: je voortplanten)
2. ons met anderen te verbinden (wij zijn in essentie sociale wezens, hebben elkaar nodig en hebben elkaar veel te bieden)
3. ons zelf te ontwikkelen door te leren (van anderen maar ook van onszelf: we maken fouten, laten we daar alstjeblieft van leren anders waren ze er voor niets, zo werkt immers de evolutie)
4. iets bij te dragen (eten, drinken, zinnige producten of diensten, inzichten, steun aan anderen, nieuwe generaties op de wereld zetten)
5. en door alles heen vooral ook te genieten.

Hoe ik dat deed en doe, hoe ik hierover denk en communiceer, dat is mijn identiteit.
Alle vijf vragen hangen met elkaar samen, botsen op en overlappen elkaar, lopen door elkaar heen; dan weer ligt het accent hier, dan weer daar. Ieder zoekt daarin zijn of haar eigen weg. Met name autonomie (eigen overleving en plezier) en samenwerking/verbinding met anderen (zorg voor collectieve voorzieningen en gezamenlijke doelen, soms solidariteit) staan nogal eens op gespannen voet met elkaar, het gaat hier om een balans tussen beiden.

Jongens groeien op met energie, creativiteit en fantasie, proberen graag dingen uit: vol mogelijke kwaliteiten. Zij willen hun leven betekenis geven en hebben de wereld veel te bieden. Er komt veel op hen af. Wat kun je, wat kies je, waar liggen je talenten? Wat heeft werkelijk waarde? Wat komt daarbij kijken? Wat kunnen zij zelf? Waar hebben zij volwassenen met hun ervaring bij nodig? Als manager, leraar, adviseur, luisterend oor, coach of mentor?
Jongens nemen en lopen risico’s (vaak in sterkere mate dan meisjes): om er van te leren, om zichzelf en hun krachten te meten, maar wellicht ook om de ‘kicks & clicks’ die gevoelens van twijfel tijdelijk doven. Waar is begrenzing, kennis of juist meer uitdaging noodzakelijk? Wie en wat hebben zij daarbij nodig?
Geen jongen is hetzelfde en je kunt jongens ook niet reduceren tot hun sekse. Toch kun je zeggen dat zij vaak voor andere opgaven staan dan meisjes: bij hun groei van baby tot tiener en van tiener naar volwassen persoonlijkheid. Dit hangt samen met hun aanleg, hun soms nog onbeheerste energie, maar ook met wat zij aantreffen en met de manier waarop de omgeving tijdens hun rijping op hen reageert.

De wereld verandert snel, verhoudingen tussen mannen en vrouwen verschuiven. De arbeidsmarkt vraagt steeds meer om sociale intelligentie, talige vermogens, open communicatie, zorgvaardigheden en het nemen van verantwoordelijkheid voor de gevolgen van eigen gedrag. Soms lijken meisjes dit gemakkelijker te ontwikkelen. Jongens kunnen dat zeker ook, maar dat gaat niet vanzelf. Ook zij hebben toekomstperspectief nodig. Oude keurslijven van traditionele mannelijkheid, dwingende rollen, rituelen en gedragswijzen zijn achterhaald, ook voor jongens liggen nieuwe mogelijkheden open. Sommigen zijn hier niet op voorbereid en vinden hun uitweg in woede en geweld, eventueel valselijk geïnspireerd door radicale varianten van (sterk vereenvoudigde) religies die hen een eigen identiteit lijken te geven. Anderen trekken zich terug achter hun toetsenbord en/of gebruiken drugs en alcohol: vormen van zelfmedicatie. I.p.v. externe regulering, dwang en gehoorzaamheid, komt meer nadruk te liggen op zelfregulering en verbinding met anderen. Jongeren (moeten) leren met twijfels om te gaan. Dit stelt opvoeding en onderwijs voor werkelijk nieuwe eisen.  Zie ook: overzicht van relevante items.

In het onderwijs, maar ook in steeds meer banen en in relaties is de emancipatie van meisjes en vrouwen duidelijk. Dat vraagt om veranderingen bij jongens en mannen, betere werk-zorg arrangementen & wetgeving voor vaders, maar deze veranderingen bieden hen ook nieuwe kansen; bijvoorbeeld de last van hypotheek samen delen, grotere flexibiliteit in carriere en opvoeding/zorg voor een volgende generatie.
Het is overigens niet alleen ‘Use it or lose it…’. Wanneer we het potentieel, de energie en de vragen van jongens verwaarlozen gaan sommigen zich extra riskant gedragen. Anderen vallen terug in oude vormen, een deel keert zich tegen de wereld, niet alleen destructief tegen anderen, vrouwen, minderheden of gezagsdragers, maar ook tegen zichzelf. Jongens komen vaak negatief in beeld, maar waar zijn zij mee bezig?

Wangedrag is vaak een ‘oplossing’ voor iets: een drang, een behoefte, een conflict. Er zijn dus ook andere, betere oplossingen. Die behoefte, drang, impuls of fantasie is bewerkbaar. Domweg handhaven van geboden en verboden zonder perspectief op ‘Wat dan wél?’ werkt niet en helpt niet. De energie, kwaliteiten, wensen, dilemma’s of problemen van jongens verdienen meer aandacht. In opvoeding, kindercentra en onderwijs of bij sport, verkeer, jeugdzorg of justitie.

Werken met jongens is vóór alles iets mét jongens doen. Vanuit het fysieke en het emotionele naar het mentale en terug. Het draait om zelfmanagement, zelfreflectie, nieuwsgierigheid, kennis en zich verbinden met anderen en de wereld. (“Wie ben ík? Welke signalen krijg ik van mijn lichaam en uit mijn omgeving?”). Van zèlf gewaarworden wie zij zijn, wat zij meemaken en zichzelf accepteren, gaan zij naar gewaarworden van anderen en hun eigen verantwoordelijkheden. “Het is goed dat ik er ben, ik mag er zijn, en van dáár uit kan ik nog veel leren en bijdragen”.

‘Constructief werken met jongens’ wordt geïnspireerd door eigen ervaringen, ervaringen van anderen en onderzoek: variërend van bio- en neuropsychologie tot socialisatie, sociologie, pedagogie, geschiedenis, filosofie en welke andere invalshoek dan ook die productief is. Wij kunnen jonge mannen met onze ervaringen, kennis en inzichten steunen mits we feeling ontwikkelen voor, en waar nodig goed inspelen óp sekseverschillen: in aanleg, rijping en de manier waarop de omgeving hen beïnvloedt. Zo kunnen jongens, geruggensteund door kennis en inzichten van anderen, hun eigen keuzes maken en hun energie in goede banen leiden, op zoek naar een leve
n met betekenis, respect voor zichzelf en anderen en met aandacht en verantwoordelijkheid voor de wereld die wij delen.

Deze visie wordt in allerlei vormen verder uitgewerkt op de pagina opgroeiende jongens (algemeen) en toegepast op de verschillende pagina’s  zoals opvoeding, onderwijs, verkeer en jeugdzorg, vaak met downloadbare teksten, links, tips en actualiteiten.

Reageren of contact opnemen

Indien u wilt reageren op dit bericht, kan dat in het reactieformulier hieronder.

Indien u contact met mij wilt opnemen, kan dit met het contactformulier.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *