Opleiding, Examens

Laatst gewijzigd: 03/04/2017

Rijopleidingen en Rijexamens

De rijopleiding wordt in Nederland via de WRM praktisch geheel gedicteerd door het CBR. Dit toetst op stapsgewijze instructie en bijbehorende protocollen in plaats van op effectief veilig rijden en een zichzelf voortdurend bijsturende en lerende chauffeur. Daardoor (en de druk van de commerciele markt) is de rijopleiding eigenlijk vooral examentraining die niet is gericht op het voortdurend zichzelf verder bekwamen van de chauffeur ook na het behalen van het rijbewijs. Het rijexamen weerspiegelt verder niet de veelzijdige rijpraktijk waardoor de rijopleiding deels zijn doel mist. Het duurt immers nog zo’n 50.000 – 80.000 km of drie jaar rijervaring voor iemand zich de basics van veilig rijgedrag zozeer heeft eigen gemaakt en geautomatiseerd dat er ruimte is om goed te reageren in bijzondere of onverwachte situaties (mist, nacht, gladheid, fouten van medeweggebruikers, slecht gemarkeerde wegen, etc. ) Eigenlijk zou er geen sprake moeten zijn van een rijbewijs (alsof je hebt bewezen dat je veilig kunt rijden) maar van een rijvergunning (toestemming om je zelf met deze vergunning verder te bekwamen). Op dat zélf verder bekwamen zou de opleiding moeten zijn gericht in plaats van op zo snel mogelijk het papiertje of pasje halen via zo min mogelijk goedkope rijlessen.
In november 2010 heb ik in het blad Rij-Instructie (nr.4) (download via click op blad) een discussietekst geplaatst over de huidige praktijk en het HERMES-project (‘Van instructie naar coaching in de rijopleiding’) die veel instemming heeft gevonden op tal van bijeenkomsten (o.a. BOVAG) met rij instructeurs. Deze tekst wordt nu – 2016 – nog steeds veel gebruikt, gekopieerd en gedownload. Belangrijke invalshoek is de grotere ongevalskansen bij jongens en jonge mannen in het verkeer en de grotere nadruk op self-management als doel van de eigen ontwikkeling van jongeren.

Het HERMES-project HERMES (High impact approach for Enhancing Road safety through More Effective communication) is een nieuwe rijopleiding op basis van coaching (waarvan ik een der ontwikkelaars was) en is inmiddels veelvuldig gepubliceerd, in meerdere talen vertaald en er wordt met wisselend succes uitvoerig mee geëxperimenteerd in o.a. Duitsland, Engeland, Finland, Oostenrijk, Luxemburg en sinds kort ook in België. In Engeland publiceerde Ian Edwards (een der leden van het Europabrede HERMES-team) een boek: “Can Drivers Really Teach Themselves?  A Practitioners Guide to Using Learner Centred and Coaching Approaches in Driver Education” (kost € 15,19 en is verkrijgbaar via de link: www.edrivingsolutions.com/book.aspx), zeer aanbevolen, inmiddels ook in andere landen uitgebracht (o.a. Finland en Japan).

HERMES in Nederland: het werken aan een nieuwe primaire rijopleiding via coaching i.p.v. instructie (Nederland en België) verloopt moeizaam. Er is voortdurend belangstelling voor, maar echte introductie stuit op ontbrekende erkenning van alleen al een pilot door het IBKI (en dat is nodig als de deelnemende rijinstructeurs er bijscholingspunten voor willen krijgen).
In de – wel door IBKI erkende – bijscholingsmodule ‘Coaching en Feedback geven’ (o.a. Verkeersacademie) worden instructie en coaching gewoon naast elkaar gezet zonder de spanning tussen beide principes te behandelen. Tal van rijinstructeurs zoeken hun eigen weg met een toenemende belangstelling voor coaching.  Op dit moment zoek ik in Nederland nog steeds  naar (een) organisatie(s) die geld en energie wil steken in een pilot (3 daagse training plus terugkomdag) en eventueel een (ook door IBKI te erkennen) applicatie. Instanties en rijopleiders die hiervoor belangstelling hebben kunnen zich bij mij melden. (In de hierboven genoemde bijscholingsmodule wordt wel verwezen naar mijn bijdrage aan o.a. de RIS en m.n. deze module, maar dat betreft oudere bijdragen waarop ik al zo’n 10 jaar geleden ben teruggekomen. De tekst uit De rij-instructeur (2010 nr. 4) waar ik nog wel achter sta is welliswaar in het cursusmateriaal opgenomen maar staat los van het overige materiaal en wordt ook niet toegepast.) Ik heb een Nederlands-talige complete cursus module met oefeningen ena voior een driedaagse training en een terugkomdag.

HERMES in België: In België heeft de Vlaamse Stichting Verkeerskunde te Mechelen (www.verkeerskunde.be) HERMES ook in België geïntroduceerd. I.s.m. VSV en GOKA zijn er inmiddels twee pilots van 3 dagen met elk een terugkomdag gerealiseerd. Contactpersoon hiervoor was Hilde Bruynseels. (hilde.bruynseels@verkeerskunde.be) T. (0032)(0)15 44 61 33

Jonge automobilisten The DriveXperience is een programma voor jongeren die recent hun rijbewijs hebben gehaald; i.s.m. ROVG, CITO en DHV

Bromfietscursus en bijbehorend videomateriaal (in beide onderstaande programma’s werden reeds een aantal principes van coaching op eigen gewaarwordingen en eigen verantwoordelijkheid gehanteerd, zoals die later werden uitgewerkt in het HERMES-project

  • ‘Alles onder controle’ (i.s.m. v/h ROV Noord Holland en LOV)  2004, nog steeds actueel en vaak toegepast
  • Cool! (i.s.m. ANWB) 1996 (wordt her en der nog gebruikt, was uitgangspunt voor bovenstaand programma)

 

 

 

Reageren of contact opnemen

Indien u wilt reageren op dit bericht, kan dat in het reactieformulier hieronder.

Indien u contact met mij wilt opnemen, kan dit met het contactformulier.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *